Gisteren wandelde ik langs café Kleine Max [Havelaar] aan de Jan Pieterszoon Coenstraat 69 naar de Balistraat, een verderop gelegen straat in de Utrechtse wijk Lombok. Daar woont kleine Boaz, zoon van R. en C. In de Kleine Max organiseert men vrije geluiden (o.a. muziek) en ik zag dat er tijdschriften, kranten en zelfs boeken liggen. Kortom, aan de Jan Pieterszoon Coenstraat wordt iets groots verricht.
Vrije geluiden organiseer je niet. Die ontstaan als vanzelf. In het huis van R. en C. zijn ook boeken of beter: ze staan rechtop in een kastje. Goede boeken voor een jongen van net 3 maanden oud: Wij bakken een dierentuin van Törnqvist en De gele ballon van Charlotte Dematons. Het is vast een voorlijke jongen, die bovendien hard groeit. Beide benen bungelen uit de draagzak, en als ik het mij goed herinner, torent zijn hoofd nu al boven dat van mijn dochter uit.
Maar ik kan mij vergissen, dat doe ik met regelmaat.
Het boek van Charlotte Dematons uit Boaz’ boekenkast heeft geen tekst, maar de illustrator bedacht dat de voorlezer de beelden in zijn hoofd vertaalt in woorden. Zij dacht praktisch: begin bij het beeld, de bron en blijf daar bij. De voorlezer mag het afmaken en illustreren met eigen tekst. Ieder zijn eigen verhaal.
Op de eerste bladzijde van De gele ballon staat een illustratie; een onmetelijke zee waarlangs een weg loopt. Ik dacht direct aan de dichter die schrijft dat de weg van het mensenkind in de zee is en het pad van de Eeuwige in diepe wateren en dat zijn voetstappen niet bekend worden, noch geteld.
Ik vertel mijn dochter niet dat en hoe ik er in gedachten op los associeer.
Vrije geluiden organiseer je niet, net zomin als associaties. Ze ontstaan. Rijpen soms tot een gedachte, een idee, een verrichting zelfs. Iets waaruit betekenis wordt ontvangen – niet gemaakt.
Die Gedanken sind frei.