in 't Wasdom

Antiquariaat Cornelissen & De Jong – Zwolle
juli 23rd, 2020 by Igor Cornelissen

Het huis met de bloedvlekken. Over Amsterdamse burgemeesters

De burgemeesters van Amsterdam. Wie kent ze niet? Ik bedoel niet alleen Femke Halsema en Eberhard van der Laan, maar ook nog Schelto Patijn, Job Cohen (die van de polonaise en het theedrinken), Ivo Samkalden en Gijsbert van Hall. Drie van hen heb ik gekend en zelfs geïnterviewd, waaronder van Hall na zijn gedwongen aftreden.

Maar nu die grote gezagsdragers uit de zeventiende en achttiende eeuw. Soms met geld achter de hand, van adel of een beetje patriciaat. Die hadden, er waren geen echte verkiezingen, echt macht en invloed. En waarschijnlijk zullen activisten van nu zeggen, bloed aan hun handen. Nicolaas Tulp, kennen we nog een beetje als (ook) heelmeester, naar Bicker is het Bickerseiland genoemd en Hooft zegt ons ook nog wat.

Maar wie waren Joan Corver, Reynier Pauw, Coenraad van Beuningen en Willem Backer?

De laatste was van eenvoudige komaf. Zijn vader was haringkoper. Hij wordt ons door de schrijver Balbian de Verster beschreven als een beschaafd en kundig man. Voor een functie bij de VOC bedankte hij na enkele maanden omdat daar ongure zaken (mijn woorden) gebeurden. Hij had grote bemoeienis met het herstel van de Nieuwe Kerk na een brand. In 1646 werd de eerste heipaal ingeslagen. Balbian Verster beschrijft nauwkeurig hoeveel palen nog volgden want wij allen weten dat Amsterdam nu eenmaal op palen is gebouwd.

Over het tragische einde van Coenraad van Beuningen zijn veel verhalen in omloop. Hij leed grote verliezen in de handel, belandde in een ongelukkig huwelijk en zocht troost in de godsdienst. Van Beuningen schreef een verward geschrift waarin hij konde deed van het Duizendjarig Rijk dat aanstaande was. Het verhaal gaat dat Van Beuningen zijn gevel bekladde met zijn eigen bloed. Het gaat om tekeningen, onheilspellende woorden en meetkundige figuren. Mijn kompaan vertelde me dat in zijn huis (Amstel 216) nog steeds de bloedvlekken te zien zouden zijn. Hij sneed zich en besmeurde er de muren mee.

Bij Van Beuningen en veel anderen van die burgemeesters dacht ik: Interessante kerels, ik zou meer over hen willen weten. Een korte literatuur opgaaf achter in het boek kan daar daar bij helpen.

Jan François Leopold de Balbian Verster (1861-1939) was een journalist met brede belangstelling. Hij had relaties in de kunstwereld en schreef voor de oorlog o.a. voor het Algemeen Handelsblad en De Telegraaf. Zijn boek over de Amsterdamse burgemeesters is opgenomen in onze catalogus. Over die bloedvlekken heeft hij het niet. Híj niet!

Meer nieuwe oude boeken

Geef een reactie