in 't Wasdom

Antiquariaat Cornelissen & De Jong
september 24th, 2020 by Igor Cornelissen

Het bloed en het zweet van Winston S. Churchill – de redevoeringen

Het kon niet missen. Ook het standbeeld van Churchill in Londen moest besmeurd worden. De man was immers een racist, een vrouwenhater, alcoholist, een antisemiet en een kolonialist.

Ik heb jaren geleden eens vol bewondering voor een standbeeld van hem gestaan aan de rand van Londen. In het kiesdistrict Epping dat hij twintig jaren in het parlement vertegenwoordigde. Een bosrijke omgeving waar nog iets over was van de wouden waaraan Engeland vroeger rijk was. Ik vond zelfs een pub die naar hem was genoemd. Binnen allerhande foto’s van de man die niet voor Hitler boog. Anders gezegd: de aanvoerder die als enige door vocht en stand hield. Amerika en Rusland vochten pas een jaar later mee tegen Hitler.

Hij was inderdaad een kolonialist die er geen vrede mee had dat India zelfstandig werd, hij noemde Ghandi een “half naked fakir”, maar een antisemiet was hij niet. Een vrouwenhater? In ieder geval beminde hij zijn vrouw vurig en zij wist hem, als hij door de nederlagen die de Britten in het begin van de oorlog leden neerslachtig was, moed in te praten. Hij had humor en wist van zich af te bijten. Hij was inderdaad een forse innemer en betrad het Lagerhuis soms niet geheel nuchter. Bessie Braddock, een weinig charmante, uiterst stevig gebouwde vrouw die Liverpool voor de Labour Party vertegenwoordigde, zei hem eens dat hij dronken was waarop Churchill antwoordde: ‘Yes, but I’ll be sober tomorrow.’

Churchill is en blijft als redenaar en schrijver (hij kreeg terecht een Nobelprijs) onovertroffen. Aan zijn speeches besteedde hij veel aandacht. Hij ging er tot diep in de nacht mee door soms tot wanhoop van zijn secretaresses. Terwijl hij zich eens uitkleedde om te gaan slapen, bleef hij door dicteren. De secretaresse moest hem er op wijzen dat hij halfnaakt rondliep. Hij verontschuldigde zich.

In zijn beroemdste redevoering, kort na zijn aantreden op 10 mei 1940 als premier, zegt hij over de radio dat hij zijn volk weinig anders heeft te bieden dan bloed, zweet en tranen. Maar dat ‘wij’ door zullen vechten op de stranden en de velden als het nodig is. Zover kwamen de Duitsers niet. Maar het was wel in het jaar dat groot Brittannië er alleen voor stand. Nederland had na vijf dagen gecapituleerd, België vocht wat langer door en het Franse leger bood evenmin veel tegenstand. Churchills boodschappen aan het volk werden nooit brallerig. Nederlagen en tegenvallers werden niet verzwegen. De redevoering met het bloed, zweet en tranen is op een CD uitgebracht. Ik kan er niet met droge ogen naar luisteren. Zonder Churchill zou ik deze regels niet hebben kunnen schrijven.

De Engelsen konden ondanks hun groot en goed gevoel voor traditie niet verhinderen dat de Churchill pub in Epping tegen de grond is gegaan. Projectontwikkelaars verwoesten overal alles wat van waarde is.


War Speeches by Winston S. Churchill (5 dl., London, Cassel & Company, 1943-1946). Into Battle (11th ed., 1945) - The Unrelenting Struggle (fourth ed., 1946) - The End of the Beginning (second ed., 1943) - Onwards to Victory (second ed., 1945) - The Dawn of Liberation (1th, 1945). Gebonden in blauw linnen (zonder stofomslagen), geïllustreerd (ca. 5 foto's per deel). Met wat roestvlekjes. Uit de collectie Igor Cornelissen. Het laatste deel bevat het ex libris van de vorige eigenaar: G.J. Jordaan-Ebbinge (1900-1984), gemaakt door Anton Pieck. Zeldzaam: 75 euro (incl. verzendkosten). Neem contact met ons op.

Méér boeken van en over Churchill bij Cornelissen & De Jong.

Geef een reactie