in 't Wasdom

Antiquariaat Cornelissen & De Jong – Zwolle
juli 29th, 2020 by Igor Cornelissen

Het slotakkoord van Adriaan Venema

Adriaan Venema, die met aankondiging en al, een eind aan zijn leven maakte, heeft als schrijver en kunsthandelaar zijn sporen nagelaten. Zijn boeken over de Bergense school, de Amsterdamse juffers en de Nederlandse schilders die naar Frankrijk (Parijs vooral) trokken en daar beroemd werden, werden goed ontvangen. Venema kon de dingen tot het bot uitzoeken. Lof oogstte hij voor zijn speurzin toen hij het gedrag tijdens de oorlog van schrijvers, uitgevers en kunsthandelaren onder de loep legde in een omvangrijk oeuvre. Menigeen vond dat hij wat ruim omging met zout op slakken.

Ook aan het toneel waagde hij zich. Zijn Mussert, een Nederlands Koningsdrama, werd in 1973 opgevoerd onder regie van Peter Oosthoek. Het idee vond men aardig, gedurfd zelfs, maar de uitwerking trof geen doel. Hans van den Bergh stelde in Het Parool dat het allesbehalve een koningsdrama was. Seyss Inquart werd neergezet als een wat knerpend sprekend mannetje, dat leek echt nergens op. Dat Mussert een landverrader was, wisten we. Daarvoor is hij geëxecuteerd. Mijn vroegere collega bij Vrij Nederland Tessel Pollmann vond inmiddels veel meer: Mussert verrijkte zich royaal met in beslag genomen joods bezit. Hij was iets erger dan Loe de Jong hem had neergezet. Helemaal geen burgermannetje dat nog wel iets van Nederlands onafhankelijkheid wilde behouden, maar tegen Hitler geen schijn van kans had.

Enfin, dat kon Venema allemaal niet weten. In de kunstwereld was en bleef hij het beste thuis. En daarover ging ook het laatste gesprek dat hij bij mij thuis in Zwolle voerde. Dat was enkele weken voor zijn zelfgekozen dood, een gebeuren waarmee zijn laatste boek, Het dilemma, opent en ik citeer uit het hoofd: als u dit leest, ben ik er niet meer. In het boek is ook het bekende interview van Ischa Meier met Venema opgenomen.

Méér nieuwe oude boeken

Geef een reactie