in 't Wasdom

Antiquariaat Cornelissen & De Jong – Zwolle
augustus 10th, 2020 by Igor Cornelissen

Hermine Heijermans, kamertjeszonde en andere roddels uit de grachtengordels

Hermine Heijermans (1902-1983) schreef een buitengewoon aardig en warm boekje met herinneringen aan haar vader, de grote (ik schrijf liefst ongeremd grootste) Nederlandse toneelschrijver.  Ook andere familieleden worden geportretteerd, zoals haar Ida de Roode-Heijermans, een begaafd schilderes.

Curieus is wat ze verteld over Bernard Canter, vriend van haar vader. Heijermans zat weer eens in geldnood en was vast van plan met zijn (tweede) vrouw een einde aan hun leven te maken. Net op tijd kwam Canter binnen met veertig gulden. De suïcide ging niet door. Toch kregen de twee later ruzie. Canter had een boekje geschreven Een visser ter haringvangst. Kort daarop verscheen van Herman Heijermans een sterk gelijkend toneelstuk Op hoop van zegen, een stuk dat nog altijd wordt gespeeld, al gebeurt dat soms, tot mijn grote ergernis, in moderne setting (met mobieltjes enzo). Het is me een gruwel. Je laat de mensen die een stuk van Tsjechov spelen toch ook geen commentaar geven een op televisieprogramma dat ze net hebben gezien?

In ieder geval ontkende Heijermans dat er sprake was van plagiaat, maar het gebeuren bleef Bernard Canter steken. Ik heb voor Vrij Nederland nog eens een groot stuk over Canter geschreven. Het onderwerp was me aangereikt door Jaap Meijer (de vader van Ischa, dat moet er helaas bij). Canter is totaal vergeten al schreef hij een geweldige roman Kalverstraat over de elkaar dood concurrerende middenstanders in die straat rond de (vorige) eeuwwisseling.

Hermine Heijermans heb ik ontmoet en gesproken. Ze vertelde me hoe ze de oorlog was doorgekomen als waarzegster op de Zeedijk. Maar toen ze me openhartig begon in te lichten over haar vele erotische avonturen haakte ik af. Laten we zeggen dat het leeftijdsverschil tussen ons te groot was. Hermine was een goed mens. Is het ook allemaal waar wat ze vertelt? Volgens haar werd Kamertjeszonde, een andere klassieker van Heijermans, door veertig uitgevers geweigerd. Hoe kwam ze aan dat getal? Het geeft in ieder geval hoop voor jonge schrijvers die herhaaldelijk op afwijzing stuiten. Het dagboek van Anne Frank is ook enige malen door bekende uitgevers geweigerd. Op hoop van zegen dus. Tot veertig keer toe en ook bij de vijftigste weigering niet loslaten.

Heijermans en andere oude nieuwe boeken