in 't Wasdom

Antiquariaat Cornelissen & De Jong – Zwolle
november 3rd, 2020 by Igor Cornelissen

The Common People: werken als arbeiders, eten als koningen

De eerste editie van The Common People 1746-1946, een veelgelezen boek, dateert uit 1938. Cole was een sociaal historicus die dikke boeken schreef over de Sovjetunie. Cole had een zekere bewondering voor datgene wat er onder Stalin was opgebouwd. Een agrarisch land industrialiseerde, maar van de communistische dictatuur moest hij niets hebben.

De industrialisatie staat centraal in het boek dat hij met zijn zwager Postgate scheef. Uitvoerig staan de schrijvers stil bij de erbarmelijke levensomstandigheden van het gewone volk dat rond 1800 geen geld had voor vlees. Men at hooguit een stukje spek of een hutspot, maar vooral aardappelen at. Arbeiderskinderen zagen zelden melk. Wie de indruk had dat de Engelse historici vooral aandacht schonken aan de levensverhalen van hun koningen, generaals en admiralen, worden door Cole en Postgate op het goede been gezet. Uitvoerige inventarisatie van de lonen en kosten van levensonderhoud. En dan de industrialisatie en alles wat erbij hoort. In 1846, toen Nederland nog moest beginnen, bezat Engeland al een aardig uitgebreid spoorwegnet. Hun beschrijving van de vroege vakbeweging en de invloed van de coöperatieve beweging is bijzonder helder en boeiend.

Cole heeft, maar dit terzijde, nog een rolletje gespeeld na het overbrengen van een deel van het archief van het IISG naar Engeland toen directeur Posthumus rekening hield met een Duitse bezetting. Cole zorgde voor een veilige plaats van de vele kisten in Oxford.

Postgate is zo mogelijk. Hij schreef, net als zijn zwager, een groot aantal detectives en was bovendien een liefhebber van goede wijn en dito eten dat ver uitsteeg boven het gebruikelijke fish and chips. Postgate schreef over eten een Food Guide en propageerde het idee dat ook de arbeider moest leren goed en smakelijk te eten.

Cole en Postgate bevestigen mijn mening dat de Britten behalve goede historici ook levenskunstenaars hebben voortgebracht. En dat dan vaak in één persoon verenigd. In Nederland blijft het wat moeilijk zoeken naar gelijkwaardigen al weet ik dat dr. Jaap Meijer met zijn vrouw Liesje regelmatig zeetong ging eten in IJmuiden. En bovendien kon ik als gast proeven dat Liesje Meijer-Voet zelf ook uitstekend tong in roomboter kon bakken. Alle verhalen van zoon Ischa over het  ‘concentratiekamp voedsel’ dat hij thuis kreeg voorgezet ten spijt. Maar dat laatste is wel heel erg ver terzijde.

Cole, G.D.C. & Ramond Postgate (1963). The Common People 1746-1946. Londen: Methuen. I.g.st., 1e editie, met bibliografie, registers, illustraties (maps). €19,95 (inc. verzendkosten). Bestellen? Neem contact met ons op.