in 't Wasdom

antiquariaat Cornelissen & De Jong – Zwolle
maart 18th, 2021 by Jaap de Jong

Kennis is liefde. Igor Cornelissen in zijn eerste en laatste vlog over Van der Lubbe

Eind februari 2021, ruim twee weken voor zijn overlijden, sprak ik met Igor Cornelissen over Marinus van der Lubbe (1909-1934), de werkloze metselaar die in 1933 het gebouw van de Rijksdag in brand stak om het tegenovergestelde te bereiken van wat hij hoopte en beoogde; de revolte van de arbeiders tegen het oprukkend fascisme.

Die daad moest Marinus van der Lubbe – hij was nog geen vijfentwintig jaar oud – met de dood bekopen. Willem Elsschot (1882-1960) schreef in 1934 een gedicht over zijn dood en terechtstelling. En vergat de dag der wrake niet.

Jongen, met je wankel hoofd / aan den beul vooruit beloofd / toen je daar je lot verbeidde / stond ik wenend aan je zijde. (…) Moog je geest in Leipzig spoken / tot die gruwel wordt gewroken / tot je beulen, groot en klein / door den Rus vernietigd zijn.

Het was de bedoeling om met Igor en anderen vlogs over boeken te maken. Dit was de eerste (proef)opname van een voorgenomen serie vlogs met als enig criterium dat de inhoud van de besproken boeken ons interesseert.

Igor was iets nieuws op het spoor rond Marinus van der Lubbe, te weten de naam en de levensgeschiedenis van de Hongaarse die hem, een sportieve aantrekkelijke twintiger, wel wilde helpen om van Calais naar Dover te zwemmen (met geld, een volgboot en een masseuse). Er was vijfduizend gulden aan prijzengeld beschikbaar. Geld dat Marinus zou besteden aan de zaak van de arbeiders. Het kwam er niet van, maar Marinus droeg de rest van zijn leven haar verkreukelde foto met zich mee. Wie was zij en wat was haar rol in het leven van Van der Lubbe?

Het gaat hier om kennis van het detail – misschien minder nog dan een druppel in een onmetelijke oceaan – maar in dat detail openbaart zich het ganse leven. Mits goed opgeschreven natuurlijk. Kennis – ook of juíst van het detail – is liefde. “Ik wil het weten en ik ben het aan hem [=Marinus van der Lubbe] verplicht”, zei Igor tegen mij.

Niet alleen Van de Lubbe komt in dit gesprek aan de orde, Igor vertelt ook over zijn relatie tot Jef Last (1898-1972), over wie onlangs een biografie verscheen en geeft zijn mening over het journalistieke métier, waarbij hij zijn bewondering voor Philip Mechanicus (1889-1944) niet onder stoelen of banken steekt.

Bekijk hier de opname